İPEKBÖCEKÇİLİĞİ
Ülkemizde 1500 yıllık bir mazisi olan ipekböcekçiliği yardımcı bir tarım kolu olan ipekböcekçiliği, küçük aile işletmelerinde yaprak hasadı ve taşıma işçiliği dışındaki bütün faaliyetlerde yaşlı, sakat, çocuk gibi tüm aile fertlerinin işgücünün değerlendirilmesi, tarım alanlarının ve alternatif gelir kaynaklarının kısıtlı olduğu bölgelerde işsizliğin önlenerek köyden kente göçün engellenmesi 35-40 gün gibi kısa sürede yüksek gelir getirmesi, diğere tarımsal faaliyetler için işgücü ihtiyacının az olduğu dönemde yapılması ve üreticinin mahsulünü nakit olarak değerlendirmesi gibi avantajlar sağlamaktadır.

İpekböcekçiliğimizi geçmişte olduğu gibi yeniden geliştirmek, yaygınlaştırmak, ekonomiye kazandırmak Çin gibi gelişmiş ülkelerin haksız rekabetini önlemek amacıyla her yıl desteklenmesi gerekmektedir.

Yapılan Destekleme kapsamında üretilen dut fidanlarının üreticilere bedelsiz dağıtılması ile ilgili olarak Tarımda Yeniden Yapılandırma ve Destekleme Kurulunda 19.11.2003 tarih ve 2003/8 no.lu Karar doğrultusunda fidanlar ücretsiz olarak dağıtılması kararlaştırılmıştır.

2003 Yılı Sonunda Durum:
2003 yılı besleme sezonu için 10.000 kutu ipekböceği tohumu hedeflenmiştir. Üretilen ipekböceği tohumlarının büyük bir kısmında, Pebrin (Karabatan) hastalığı tespit edilmiş olup, tohumların tamamı yakılarak 2002 yılında imha edilmiştir. 2003 yılı İlkbahar besleme dönemi için Kozabirlik tarafından Japonya'dan 5.000 kutu Polihibrit ipekböceği tohumu ithal edilmiştir.

Eldeki mevcut saf hatlardan yararlanılarak 2.758 üretici, 5.094 ipekböceği tohumlarını beslemeye alarak 170 ton yaş koza elde etmiştir. 2002 yılına göre yaş koza üretimi % 70 artmıştır.

İpekböcekçiliğinin geliştirilmesi için üretimin Polikültür tarım alanlarından Monokültür tarım alanlarına kaydırılması için Bakanlık olarak çalışmalarımız devam etmektedir.

2004 Yılı İpekböcekçiliği Geliştirme Faaliyetleri:
İpekböcekçiliği yetiştiriciliğindeki girdilerin düşük olması nedeniyle en uygun yardımcı bir tarım koludur. Kültürel ve prestij bir ürün olan ipekböcekçiliğimize sahip çıkılması ve yetiştiriciyi bulunduğu yerde tutmak için desteklenerek son iki yılda % 72' lik bir artış sağlanmıştır.

2004 yılında; Yaş ipekböceği kozası üreticilerine yapılacak Doğrudan Destek Ödemeleri için gerekli finansman ile Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KOZABİRLİK) tarafından yaş ipekböceği kozası üreticilerine ücretsiz dağıtılacak ipekböceği tohumu bedellerinin , Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'ndan (DFİF) karşılanmasına ilişkin 29/01/2004 tarih ve 2004/6762 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 14/02/2004 tarih ve 25373 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

2004 yılında yaş ipek böceği kozası üreticilerine ; baz alınan 1. sınıf yaş koza için 7.700.000TL/kg Doğrudan Destek Ödemesi yapılması(DFİF) ve Koza Birlikçe de Doğrudan Destek Ödemelerine ilave olarak 1. sınıf yaş koza için 2.300.000TL/kg alım fiyatı uygulayarak üreticilerin eline kilo başına toplam 10 Milyon Tl/Kg geçmesi sağlanmıştır

2004 yılında ülkemizde 24 ilde 2919 aile tarafından 5161 kutu ipekböceği beslemeye alınarak 145 ton yaş koza üretilmiştir. 2005 yılı ve daha sonraki yıllarda da bu miktarlar artarak devam edecektir.

İpekböcekçiliği Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde; 24.05.2004 - 28.05.2004 tarihleri arasında düzenlenen 5 gün süreli " Dutçuluk ve İpekböcekçiliği Yetiştiriciliği" kursu düzenlenmiş olup , 9 ilden toplam 9 teknik eleman katılmıştır.

2005 Yılı Faaliyetleri:
Yaş İpekböceği kozası üreticilerine yapılacak Doğrudan Destek Ödemeleri için gerekli finansman ile Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KOZABİRLİK) tarafından yaş ipekböceği kozası üreticilerine ücretsiz dağıtılacak ipekböceği tohumu bedellerinin, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'nda karşılanmasına ilişkin 23/02/2005 tarih ve 2005/8534 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 05/03/2005 tarih ve 25746 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. 2005 yılında yaş ipekböceği kozası üreticilerine ; baz alınan 1.Sınıf yaş koza için 8.500.000 TL/kg Doğrudan Destek Ödemesi yapılması (DFİF)ve Kozabirlikçe de Doğrudan Destek Ödemelerine ilave olarak 1.Sınıf yaş koza için 2.500.000 TL/ kg alım fiyatı uygulayarak üreticilerin eline kilo başına toplam 11 Milyon TL/ geçmesi sağlanmıştır. Aynı yıl 22 İlimizdeki 2900 aileye dağıtılan 5669 kutu tohumdan 153,38 ton ürün elde edilmiştir.

2006 yılından itibaren Ülkemizde ipekböcekçiliği faaliyeti, yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması ve üretimin arttırılması amacıyla 2006/9922 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kararın geçerlilik süresi olan 2010 yılına kadar "Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Karar" kapsamına alınmış, böylelikle sektörümüz, ilk etapta önümüzdeki 5 yıl için rahatlatılmıştır. Bakanlığımızca yapılacak ödemeler: üreticiye ücretsiz verilecek tohum bedeli için tohumu sağlayıcı ve dağıtıcı kuruluş olarak Kozabirliğe, elde ettiği ürünü Kozabirliğe satan üretici için 1. sınıf yaş koza karşılığı olarak kilo başına 2006 yılında 9,50 YTL olarak üreticiye yapılacaktır. Buna ek olarak Kozabirlik'çe 1. sınıf yaşa koza için 2,5 YTL ürün alım fiyatı ödenerek üreticinin kilo başına toplam 12 YTL alması sağlanmış olacaktır. Ödeme miktarları her yıl ürün maliyet ve satış fiyatları göz önünde bulundurularak güncellenecektir.

İPEKBÖCEĞİ BAKIM-BESLEMEDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

BÖCEKHANEYİ BESLEMEYE HAZIRLARKEN : Kapı, pencere, duvarlarda veya zeminde yarık , kırık, çatlak yerler varsa tamir edilmeli, böcekhane kireç ile badana edilmelidir.

Besleme malzemeleri ( sele,sepet,bıçak, kerevet tahtaları, vb. ) temizlenmeli, gerekiyorsa temiz su ile yıkanmalı ve güneşte kurutulmalıdır. Böcekhane ve beslemede kullanılan malzemeler % 3' lük formaldehit ile dezenfekte edilmeli (% 3' lük formaldehit 11 Lt suya 1 Lt formaldehit karıştırılarak hazırlanır). Dezenfeksiyon sırasında böcekhane sıcaklığının 25 Derece olması gerekmektedir.

TOHUM KUTULARINI TAŞIRKEN : Tohumları direkt güneş ışığından, aşırı sıcak yerlerden, havasız ortamlardan, kimyevi veya zirai mücadele ilaçları, benzin vb. maddelerle aynı yerlerde bulundurmadan, eksoz dumanından sakınmalıdır.

İNFİCARDA : Gece ve gündüz değişmemek kaydıyla sıcaklık : 25-26 derece, nem : % 80-85 olmalı, ışıklandırmaya 6-7. günden itibaren ( 16 saat ışık, 8 saat karanlık ) başlanmalıdır. Bu da pratikte sabah saat 04.00'ten akşamsa 22.00'ye kadar aydınlatma yaparak mümkündür. İpekböcekleri kılavuz verdiğinde böceklerin dağılmaması için üzerlerine tül ve kapak kağıdı kapatılmalı, 2. gün böceklerin tamamının çıkması beklenmeli, böceklerin tamamı çıktıktan sonra beslemeye başlamalıdır.

BAKIM VE BESLEMEDE : Üstte verilen sıcaklık, nem, küne temizleme sayısı vb. değerlere dikkat edilmelidir.

Hastalıklara sebep olmamak için yapraklar günün serin saatlerinde toplanmalı, tozlu, çamurlu, kızışmış, kurumuş, yanık, sert, ıslak ve uç yapraklar beslemede kullanılmamalıdır. Yapraklar ilk üç yaşta kıyılarak, 4. yaşta yaprak veya filiz, 5. yaşta dal şeklinde verilmelidir.

İpekböceklerini hastalıklardan korumak amacıyla uykularında ve 5. yaştaki sönmüş toz kireç uygulamalarını yerine getirmeli, oluşan küneler mutlaka temizlenmelidir.

Böcekler düzenli olarak uykuya götürülebiliniyorsa, uyanan böcek görüldüğünde yem kesilmeli, böceklerin yarısından fazlası uyandığında sönmüş toz kireç atılmalı ve küne havalanması için parçalanmalı, böceklerin hepsi uyandıktan sonra, yeni yaşın yemlemesine başlanmalıdır. Bir kutu ipekböceği için yaklaşık 20 Kg. sönmüş toz kireç gerekmektedir.

Yeni yaşın yemlemesiyle beraber ipekböcekleri, yeterli ve sağlıklı beslenebilmeleri için, bir önceki yaşa göre daha geniş bir alana seyreltilmelidir.

HASTALIKLARLA KARŞILAŞILDIĞINDA : Hasta böcek görüldüğünde maşa vb. bir aletle ortamdan uzaklaştırılmalı ve besleme yatağı kireçlenmeli, eğer hastalık yaygın ise besleme yatağı değiştirilmeli, ortam havasız, nem veya sıcaklık yüksek ise hava akımı olmayacak şekilde havalandırma yapılmalıdır.

Böcekhaneye giriş ve çıkışlarda el ve ayakkabılar dezenfekte edilmeli. Zirai mücadele ilaçları ile çalışılmış ise iyice temizlenip, elbiseler değiştirilmelidir.

ASKI VE HASAT : Kullanılan askı mutlaka kuru olmalı ve mevcut ipekböceklerine yeterli askı kullanılmalıdır. Bir paket ipekböceği için 250-300 adet bitkisel askı gerekmektedir.

Askı sırasında böcekhanede sıcaklık 22-23 Derece ve ortam havadar olmalıdır.

Kozaların askıda kalma süresi askı ortalamasından itibaren 8-10 gündür. Askı sökümünde hatalı olanlar, bozuk şekilli çifte ve çipez kozalar mutlaka ayrılmalıdır.