İç Kaynaklı Projeler

MAHSUL FİYATINA TOHUMLUK TEMİNİ PROJESİ

PROJENİN AMACI:

Ülkemizde kaliteli buğday üretiminin arttırılması için kaliteli ve sertifikalı tohumluk kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. Bilindiği üzere b ir ülkede tarımsal gelişmişlik seviyesinin göstergelerinden birisi de o ülkede genetik potansiyeli yüksek çeşitlerin sertifikalı tohumluklarının çiftçiler tarafından kullanılma derecesidir. Verimli ve pazara dönük bir tarım sektörünün geliştirilebilmesi için kurumsallaşmış ve iyi işleyen bir tohumluk tedarik sistemine ihtiyaç vardır. Bu bağlamda tohumculuk endüstrilerinin ve ihtisaslaşmış tohumculuk kuruluşlarının en önemli işlevi çiftçilerin kendi işletmelerinde temin edebileceklerinden daha kaliteli tohumluğu daha ucuz fiyatlarla onların kullamına sunmaktır. T ohumculuk endüstrisi, tarımdaki teknolojik değişim ve verimlilik artışı sürecinde geliştirdiği ve çoğalttığı üstün nitelikli ve kaliteli çeşitlerin tohumlularını çiftçilere benimsetmek ve üretim sürecine sokulmalarını sağlamak suretiyle tarımda teknolojik değişimin öncülüğünü yapmaktadır.

Sertifikalı tohumluk kullanımı verimi ve kaliteyi artırdığı gibi diğer üretim girdilerinin etkinliğini de artırmaktadır. Gerçekten de genetik potansiyeli yüksek çeşitlerin sertifikalı tohumluklarının kullanımı ile üretimde kullanılan diğer girdilerin yarayışlılığı da artmaktadır.

PROJE UYGULAMA ALANI :

Ülkemiz Dünya hububat ekiliş alanının %4.3 lük bir kısmına sahiptir. Üretim olarak ise %3.2 sini oluşturmaktadır. Dünya ortalaması dekar başına 273 kg olmasına rağmen Ülkemizde bu miktar 207 kg/da dır. Projenin ülkemizde Ağırlıklı olarak hububat tarımı yapılan 75 ilde uygulanması planlanmıştır. (Artvin, Hakkari, Rize, Trabzon ve Yalova illeri hariç tutulmuştur.)

Proje toplam 10 milyon dekar alanda uygulanacak ve yaklaşık 200.000 ton tohumluk kullanılacaktır.

Bu proje ile DGD-ÇKS sistemine kayıtlı, yörelerinde önder ve tavsiyeleri yerine getirebilecek çiftçiler tespit edilerek bu çiftçilerin proje kapsamında dağıtılacak tohum karşılığı teslim edeceği mahsul bedeli belirlenecektir. Proje uygulanacak illerdeki proje uygulama alanı miktarları Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünce belirlenecektir. Tohumluk miktarı belirlenirken ülkesel tohumluk tedarik programı da dikkate alınacaktır. Çiftçinin tohumluk olarak ayırdığı ürün yerine çiftçiye kaliteli sertifikalı tohumluk verilecektir. Aradaki fiyat farkı bu projenin kaynağından sağlanacaktır. Sonuçta kaliteli üretim artacak, sektörün ihtiyacı olan hammadde temini kolaylaşacak ve çiftçi daha kaliteli ürün elde ettiği için geliri de artacaktır.

Proje ile ülkemizde buğdayda %13 civarında olan sertifikalı tohumluk kullanma oranı arttırılacaktır. Yapılan araştırmalar sertifikalı tohum kullanmakla verimde %30 lara varan oranlarda artış sağlandığını göstermektedir. Projenin uygulanacağı illerimizde hububat yetiştiricisinin geleneksel olarak kendi üretiminde ayırdığı tohumluğu kullanma alışkanlığı devam etmektedir. Bu proje ile ayrıca ıslah edilmiş üstün genotipli buğday ve arpa çeşitlerine ait sertifikalı tohumlukların kullanıma sunulması ile yeni çeşitlerin üretime intikali sağlanacaktır.

PROJE SONUÇLARI:

Yapılan araştırmalar sonucunda ıslah edilmiş üstün genotipli çeşitlere ait sertifikalı tohumlukların üretimde kullanılması ile türden türe değişmekle beraber %20 ile %50 lere varan verim artışı sağlandığı görülmüştür. Projenin uygulanacağı illerde Buğday ve arpada kullanılacak sertifikalı tohumluklarla elde edilecek üretim artışına ilave olarak ürün kalitesi de artacaktır. Bunun da proje genelini dikkate aldığımızda 2003 yılı fiyatları ile ekonomiye katkısı yaklaşık 275 Trilyon TL olacaktır. Yani proje kendisini aynı yıl amorti edip kara geçecektir.

Ayrıca ülkemiz yılda yaklaşık 25 milyon ton civarında buğday ve arpa üretimi gerçekleştirmesine rağmen sanayicimiz ve özelliklede un sanayisi kaliteli ürün için yılda yaklaşık 1 milyon ton buğday civarında buğday ithal edilmektedir. Bu ithalatın tutarı ise 146 milyon Dolar olup bu dövizin yurt dışına gitmesi demektir. Bu proje ile sertifikalı tohum kullandırılmakla bir miktar da olsa kaliteli üretimle sanayicimizin ihtiyaç duyduğu hammaddenin yurtiçi üretimlerden karşılanması sağlanacaktır.

PROJE UYGULAMA YÖNTEMİ

YÖNTEM

İl Özel idarelerinden kaynak temin edildiğinde İl ve ilçe bazında projeye dahil olacak çiftçilerin ve dağıtımı yapılacak buğday ve arpa çeşitlerinin tespit edilmesi işlemi İl ve İlçe Müdürlükleri tarafından yapılacaktır. Tohumluklar TİGEM ve Bakanlığımızın yayınladığı Ülkesel Tohumluk Tedarik, Üretim ve Dağıtım Kitapçığında yer alan özel sektör tohumcu kuruluşlarından projeye katılanlardan temin edilecektir.

Çiftçilere 1. sınıf ekmeklik buğdayın borsa satış fiyatı üzerinden bir beldel ile tohumluk verilmesi,Örneğin :

Buğday satış fiyatı: 450.000-500.000 TL/kg

Çiftçinin tespit edilen arazi miktarı: 100 dekar

İhtiyaç duyulan tohumluk: 100x20=2000kg

Çiftçinin borsaya satacağı ürün bedeli: 2000x500.000=1.000.000.000 TL

Tohumluk Alış Fiyatı: 600.000 TL/Kg

 

Arpada ise;

Arpa satış fiyatı :300.000-350.000 TL/Kg

Çiftçinin tespit edilen arazi miktarı: 100 dekar

İhtiyaç duyulan tohumluk: 100x20=2000kg

Çiftçinin borsaya satacağı ürün bedeli: 2000x350.000=700.000.000 TL

Tohumluk Alış Fiyatı:450.000 TL/Kg

NOT:Yukarda belirtilen fiyatlar tahmini olup ürün ve sertifikalı tohumlukların kesin fiyatları 2004 yılında belirlenecektir.

Çiftçi bu bedeli T.C Ziraat Bankasındaki İl Müdürlüğü tarafından açılacak hesaba yatıracak, dekontu ile birlikte İl ve İlçe Tarım Müdürlüğüne giderek sözleşme imzalayacak, Sözleşmede verilecek tohumluğu üretimde kullanacağını taahhüt edecektir.

İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri icmalleri yaparak TİGEM'e, özel tohumculuk firmalarına ve Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğüne bildirecek, TİGEM ile özel sektör firmaları bu listeler üzerinden İl ve İlçe Müdürlükleriyle temasa geçerek tohumlukların teslimini sağlayacaktır. Daha sonra teslim tutanakları ile birlikte tespit edilen tohumluk fiyatından çiftçiden alınan ürün bedeli çıkarılarak (Nakliye ve sigorta Çiftçiler tarafından sağlanacaktır. İl Müdürlükleri bu konuda organizatör olacaklardır.) tüm icmaller İl Müdürlükleri, TİGEM ve Özel sektör kurluşları tarafından TÜGEM'e gönderecektir. TÜGEM en son icmalleri yaparak tohumluk-ürün fark bedellerini İl Özel İdarelerinden temin edilen proje bütçesinden TİGEM ve özel sektör kuruluşlarının hesabına aktarılmasını sağlayacaktır.

 

PROJEDE GÖREV ALACAK KURULUŞLAR VE GÖREVLERİ:

İL ÖZEL İDARELERİ: Tarım İl Müdürlükleri tarafından talep edilen ve Ürün-Tohumluk fiyat farkı olan ödeneği tedarik etmek ve kullanıma sunmak.

TÜGEM : Proje koordinatörlüğü ve ihtiyaç duyulan tohumlukların İl Müdürlükleri vasıtasıyla il ve çiftçi bazında tespit edilmesi ve koordinasyonun sağlanması.

TAGEM : İllerde kullanılabilecek çeşitlerin tavsiyelerinin yapılması ve varsa bazı tohumlukların temin edilmesi.

TİGEM : Tohumluk temini ve dağıtımı ile ilgili görevler.

ÖZEL SEKTÖR KURULUŞLARI: Tohumluk temini ve dağıtımı ile ilgili görevler.

 

PROJENİN TUTARI:

Proje ile TİGEM ve özel sektör tohumcu kuruluşlar tarafından hazırlanacak olan 200.000 ton sertifikalı buğday ve arpa tohumluğu dağıtılacak olup bu miktarın tahmini bedeli 120 Trilyon TL'dır.Bu miktarın 100 Trilyon TL si çiftçi tarafından 20 Trilyon Tl si İl Özel idareleri tarafından karşılanacaktır.

YAPILACAK İŞLEMLER:

Projenin kabul edilmesinden sonra ilgili kuruluşların bir araya gelmesi ile bir protokol imzalanacak, protokolde projenin uygulama şekli ile görevli kuruluşların görev tanımları belirlenecektir.

 

Projenin 31 Ekim 2004 tarihine kadar gerçekleşmesi sağlanacaktır.

 

© 2004 Tügem